16 Noyabr 2019

VERGİLƏR

SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET

Məqalələr

Bələdiyyələrin öz gəlirlərini artırmaq imkanları genişdir

"Hazırda bələdiyyə-vətəndaş münasibətində bir süstlük müşahidə olunur. Təəssüf ki, bələdiyyələr sakinlərlə əlaqəli şəkildə işləyə bilmirlər. Vətəndaşlar özləri də müəyyən mənada yerli özünüidarəetmə orqanlarının fəaliyyətinə laqeydliklə yanaşır, onların işləri ilə maraqlanmırlar". 

Gəlirdən çıxılmayan xərclər necə hesablanır?

Vergi Məcəlləsinin 109.5-ci maddəsinə əsasən, əməkhaqqı kartlarının alınmasına çəkilən xərclər istisna olmaqla, fiziki şəxsin fərdi istehlakla və ya əməkhaqqının alınması ilə bağlı xərcləri gəlirdən çıxılmır. Sual yaranır ki, fərdi sahibkarlıqla məşğul olan şəxslər özünə əməkhaqqı hesablaya bilərmi? 

Kassa çeklərini tələb etmək bizə nə verir?

Bu gün dövlətin marağında olduğu aktual mövzulardan biri də kassa çeklərinin tələb edilməsidir. Təəssüf ki, çox vaxt vətəndaşlar bu məsələyə "bunun bizə nə xeyri var?" məntiqi ilə yanaşırlar. Xatırladaq ki, 2019-cu ilin iyul ayında Vergilər Nazirliyi tərəfindən aparılmış yoxlamalar zamanı Bakının ətrafında və xüsusən rayonlarda fəaliyyət göstərən ticarət məntəqələrində kassa çeklərinin vurulmaması ilə bağlı xeyli nöqsan aşkarlanıb. Həmin nöqsanların miqyasını təsəvvür etmək üçün bircə faktı demək kifayətdir ki, yoxlamaya cəlb olunanların 97 faizi bir sıra səhvlərə yol verib. Mövzunu iqtisadçı ekspert Ruslan Atakişiyev şərh edir.

Şəffaflaşma və əmək bazarının leqallaşdırılması vergi daxilolmalarının artmasına zəmin yaradır

İyulun 31-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin yanında sosial-iqtisadi sahə ilə bağlı keçirilmiş müşavirədə "kölgə iqtisadiyyatı"nın səviyyəsinin azaldılması, vergidən yayınma hallarına son qoyulması, vergilərin tam şəkildə dövlət büdcəsinə ödənilməsi, vergi mədəniyyətinin yüksəldilməsi, əlverişli sahibkarlıq mühitinin yaradılması, vergitutmanın optimallaşdırılması, vergi yükünün aşağı salınması, çevik inzibatçılığın yaradılması ilə bağlı vergi orqanlarının gördüyü işlər diqqətdə saxlanılıb. 

Əvəzləşdirilən vergi məbləği hesablanmış vergi məbləğindən artıq olduqda...

Vergi Məcəlləsinin 179.1-ci və 179.2-ci maddələri əvəzləşdirilən vergi məbləğinin hesablanmış vergi məbləğindən artıq olduğu halda, büdcə ilə münasibətləri müəyyənləşdirir. 179.1-ci maddədə qeyd olunur ki, hesabat dövründə vergi tutulan dövriyyəsinin azı 50 faizi sıfır dərəcə ilə vergiyə cəlb olunan vergi ödəyicisinə, hesabat dövründə əvəzləşdirilən vergi məbləğinin hesablanmış vergidən artıq olan hissəsi onun vergi və ya gömrük orqanlarına ərizəsini verdiyi vaxtdan 20 gün ərzində qaytarılır. 179.2-ci maddəyə əsasən isə digər vergi ödəyiciləri üçün - əvəzləşdirilən vergi məbləğinin hesabat dövrü ərzində hesablanmış vergi məbləğindən artıq olan hissəsi vergi ödəyicisinin vergi və gömrük orqanlarına elektron formada ərizəsini verdiyi vaxtdan 4 aydan gec olmayaraq qaytarılır. Mövzunu iqtisadçı ekspert İsmayıl Bağırov şərh edir.

Məqsəd vergi orqanlarının kadr potensialını gücləndirməkdir

"2017-2019-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının dövlət vergi orqanlarında insan resurslarının inkişaf Strategiyası"nın müddəti bu il başa çatır. Vergilər Nazirliyinin İnsan resursları departamentinin baş direktoru səlahiyyətlərini icra edən, baş direktorun müavini Elməddin Süleymanovla müsahibəmiz bu mövzuya həsr olunub.

Torpaq sahələrinin təqdim edilməsindən sadələşdirilmiş verginin tutulması

Vergi Məcəlləsinin 218.4.5-cü maddəsinə əsasən, mülkiyyətində olan torpaq sahələrinin təqdim edilməsini (Vergi Məcəlləsinin 102.1.3.2-ci, 102.1.18-ci, 106.1.16-cı, 144.1.1-ci və 144.1.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş təqdim edilmə halları istisna olmaqla) həyata keçirən şəxslər sadələşdirilmiş vergi ödəyirlər. Mövzunu iqtisadçı ekspert İsmayıl Bağırov şərh edir.

Qaimələrin elektron formada təqdim edilməsi şəffaflığa zəmin yaradır

2018-ci il yanvarın 1-dən statusundan asılı olmayaraq bütün vergi ödəyiciləri sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün malların (işlərin, xidmətlərin) təqdim edilməsi zamanı elektron qaimə-faktura təqdim etməlidir. Vergi Məcəlləsinə əsasən, sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən hüquqi və fiziki şəxslərə malların (işlərin, xidmətlərin) təqdim edilməsi ilə bağlı elektron qaimə-faktura vermək vergi ödəyicisinin vəzifələrinə aid edilir. Elektron qaimə-fakturanın tətbiqi, uçotu və istifadəsi Qaydaları Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 14 mart 2017-ci il tarixli 89 nömrəli Qərarı ilə müəyyən edilir.

Sənaye sektorunda çevik qərarların qəbulu və uçot sisteminin yaradılması mühüm vəzifələrdəndir

Azərbaycanda həyata keçirilən islahatlarda sənayenin həm ümumi iqtisadiyyatda, həm də qeyri-neft ixracatında payının artırılması əsas hədəflərdən biri kimi müəyyənləşdirilib. "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nin baş direktoru, millət vəkili Kamran Nəbizadə ilə söhbətimizin başlıca mövzusu da sənaye sahəsində gedən proseslərdir.

İşçilərin sayını və maaşını gizlədənlər aşkarlanacaq

Vergilər Nazirliyi əmək münasibətlərinin şəffaflaşdırılması sahəsində vergi nəzarətinin gücləndirilməsi barədə konsepsiyanı təsdiq edib. Sənəd vergi ödəyicilərində muzdlu işlə əlaqədar ödənilən gəlir vergisi, məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta üzrə uyğunsuzluqların araşdırılmasını və müvafiq tədbirlərin görülməsini müəyyən edir.

Dividend kimlərə ödənilməlidir?

Bəzən belə fikirlərə rast gəlinir ki, təşkilatın gəlirlərinin formalaşmasında direktorların və ya Müşahidə Şurasının üzvlərinin payı çox olduğuna və qərar vermək məsuliyyəti onların üzərinə düşdüyünə görə dividend həmin şəxslərə ödənilməlidir. Təsisçilər tərəfindən bu şəxslərə gəlirliliyin artması ilə bağlı dövri olaraq mükafatlar verilə bilər. Ancaq dividend yalnız təsisçilərə ödənilməlidir. Ölkəmizdə 10 manat nizamnamə kapitalı ilə yaradılan, amma dövriyyəsi milyonlarla ölçülən MMC-lərin təsisçilərinə dividend verilməsi təzadlı görünsə də, qanunvericilik bunu tələb edir.

İcarə müqaviləsinin müddəti bir neçə hesabat dövrünü əhatə etdikdə gəlirdən çıxılmalı olan icarəhaqqı məbləğinin vaxtı

Vergi Məcəlləsinin 133.4-cü maddəsinə əsasən, borc öhdəlikləri üzrə faizlər ödənilərkən və ya əmlakın icarəyə götürülməsi müqabilində ödəmə həyata keçirilərkən, əgər borc öhdəliyinin və ya icarə müqaviləsinin müddəti bir neçə hesabat dövrünü əhatə edirsə, hesabat ilində gəlirdən çıxılmalı olan və faktiki ödənilən icarə haqqının və faizlərin məbləği həmin il üçün hesablanan icarə haqqının və faizlərin məbləği deməkdir. Mövzunu iqtisadçı ekspert İsmayıl Bağırov şərh edir.