27 May 2026

VERGİLƏR

SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET

Aİ-nin enerji vergi siyasətinin iqlim hədəfləri ilə ziddiyyət təşkil etdiyi müəyyənləşdirilib

Avropa İqtisadi Komissiyası Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrindəki vergitutma siyasətlərinin İttifaqın iqlim hədəflərinə uyğun olmadığını müəyyənləşdirib.

Komissiyanın “Enerji vergiləndirməsi, karbon qiymətləndirilməsi və enerji subsidiyaları” başlıqlı hesabatında enerji sektorunun vergiyə cəlb edilməsinin iqlim dəyişikliyinə qarşı mübarizə səylərini dəstəkləyə biləcəyi, bununla belə mövcud vergi səviyyələrinin fərqli enerji mənbələrinin atmosferi çirkləndirmə səviyyəsinə uyğun olmadığı qeyd edilib.

Aİ Komissiyasının və bəzi üzv ölkələrin yanacaq subsidiyalarını mərhələli şəkildə ləğvetmə öhdəliklərinin olduğunu xatırladan hesabatda, bu öhdəliyə baxmayaraq fosil yanacağın dəstəklənməsinin son 10 ildə nisbətən sabit qaldığı göstərilib.

Hesabata əsasən, “Aİ-nin enerji vergiləndirmə siyasətləri iqlim hədəflərinə uyğun gəlmir”. Aİ-nin Yaşıl Konsensus ilə Avropanı 2050-ci ilə qədər “iqlim dostu” bir qitəyə çevirməyi hədəflədiyi xatırladılan hesabatda enerji vergiləndirməsi, karbon qiymətləndirilməsi və enerji subsidiyalarının iqlim hədəflərinə çatmaq üçün önəmli vasitələr olduğuna diqqət yönəldilib.

Sənəddə mövcud enerji vergiləndirmə idarəçiliyi çərçivəsində daha çox çirkləndirici enerji qaynaqlarının daha az karbon emissiya edənlərlə müqayisədə vergi üstünlüyünə malik olduğu vurğulanıb.

Aİ-də kömürə təbii qazdan, bəzi fosil yanacaqlara isə elektrikdən əhəmiyyətli dərəcədə az vergi qoyulduğu bildirilən hesabatda yanacaqlara qoyulan vergilərdəki fərqliliklərin daxili bazarda tarazsızlıq yaradacağı göstərilib:

“Fosil yanacaqlarla bağlı daha az karbon qiymətləri və daha az enerji vergiləri ekoloji baxımdan daha təmiz texnologiyaların nisbi dəyərini artırmaqdadır”.

VergiƏvvəllər taksi fəaliyyəti ilə məşğul olmuş fiziki şəxs kuryer işləyərsə, hansı vergini ödəməlidir? VergiHüquqi şəxsin ləğv edilməsi prosesi necə həyata keçirilir? VergiƏlilliyi olan valideynə qulluq edən şəxsə hansı vergi güzəşti verilir? VergiVergi ödəyicisi xaricə çıxışının məhdudlaşdırılmasını necə öyrənə bilər? Vergiİxtisar zamanı işçiyə ödənilən müavinət vergi və sosial ödəmələrə cəlb olunurmu? VergiBir neçə il istifadə edilməmiş məzuniyyətin kompensasiyası necə hesablanıb ödənilməlidir? VergiBərbər kimi işləmək istəyən fiziki şəxsin hansı öhdəlikləri yaranır? VergiÖzəl sektorda çalışan işçinin gəlirləri hansı qaydada vergiyə cəlb olunur? VergiAnalıq məzuniyyətində olan valideyn himayədə olan şəxs hesab edilirmi? VergiVÖEN-i necə dayandırmaq olar?