28 May 2026

VERGİLƏR

SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET

İranda dərin struktur islahatları aparmaq təklif olunub

Tehrandakı Əz-Zəhra Universitetinin professoru Ragfer koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar ölkədə ağırlaşan iqtisadi şərtlər və ABŞ sanksiyalarının təsirləri barədə Türkiyə mətbuatına şərh verib.

İran iqtisadiyyatının neft-qaz sektoruna əsaslandığına görə ABŞ-ın birtərəfli sanksiyaları səbəbindən neft ixracatında ciddi şəkildə azalma olduğuna diqqəti çəkən Ragfer deyib: "İqtisadiyyat neft satışından asılı olduğuna görə neft gəlirləri aradan qalxan kimi böyük problemlər ortaya çıxıb. Hazırkı şərtlərdə ölkə iqtisadiyyatının strukturu dəyişdirilməli, iqtisadiyyatı neft gəlirlərinin əvəzinə vergi gəlirlərinə bağlı vəziyyətə gətirmək üçün plan hazırlanmalıdır".

Ragfer bildirib ki, hazırda yeganə yol sərvət sahiblərinin vergiyə cəlb edilməsidir. İranda çox yüksək həcmdə vergidən azad sahələr var. Belə düşünürəm ki, bu güzəştlər aradan qaldırılmalıdır, vergilər yığılmalı, vergi sistemi şəffaf və effektiv hala gətirilməlidir. Bundan əlavə özəl sektorun fəaliyyətlərində səmərəlilik artırılmalıdır".

Ölkədə vergidən yayınma halının geniş yayıldığını qeyd edən Ragfer daşınmaz əmlak sektoru ilə yanaşı, birja, alğı-satqı işləri və valyuta bazarı kimi kommersiya fəaliyyətlərindən əldə edilən gəlirlərin vergiyə cəlb edilmədiyini bildirib.

İqtisadçı alim iqtisadi fəaliyyətlərin dövlət əvəzinə özəl sektor tərəfindən həyata keçirilməsinin, özəl sektorun iqtisadiyyatda daha səmərəli olması üçün güclü stimulların yaradılmasının zəruri olduğuna diqqəti çəkib.

VergiƏvvəllər taksi fəaliyyəti ilə məşğul olmuş fiziki şəxs kuryer işləyərsə, hansı vergini ödəməlidir? VergiHüquqi şəxsin ləğv edilməsi prosesi necə həyata keçirilir? VergiƏlilliyi olan valideynə qulluq edən şəxsə hansı vergi güzəşti verilir? VergiVergi ödəyicisi xaricə çıxışının məhdudlaşdırılmasını necə öyrənə bilər? Vergiİxtisar zamanı işçiyə ödənilən müavinət vergi və sosial ödəmələrə cəlb olunurmu? VergiBir neçə il istifadə edilməmiş məzuniyyətin kompensasiyası necə hesablanıb ödənilməlidir? VergiBərbər kimi işləmək istəyən fiziki şəxsin hansı öhdəlikləri yaranır? VergiÖzəl sektorda çalışan işçinin gəlirləri hansı qaydada vergiyə cəlb olunur? VergiAnalıq məzuniyyətində olan valideyn himayədə olan şəxs hesab edilirmi? VergiVÖEN-i necə dayandırmaq olar?