18 Yanvar 2026

VERGİLƏR

SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET

Avropa Parlamentində "qızıl pasport"un qadağan olunması müzakirə ediləcək

Avropa Parlamentinin (AP) deputatları Avropa İttifaqının (Aİ) bəzi ölkələrində “sərmayə qarşılığında vətəndaşlıq” verilməsinin qadağan olunması ilə bağlı məsələ qaldırıb.
AP-nin Mülki Hüquq, Ədalət və Daxili İşlər Komitəsi “qızıl pasportun” qadağan edilməsi, eləcə də “qızıl viza” üçün ortaq Aİ qaydalarının tətbiqi üçün qanun layihəsinin hazırlanmasını əhatə edən hesabatı qəbul edib. Sənəd mart ayında müzakirəyə çıxarılacaq.
Əxlaqi, hüquqi və iqtisadi baxımdan arzuedilməz olan “qızıl pasport”ların Aİ vətəndaşlığına zərər verdiyi vurğulanan hesabatı hazırlayan deputatların mövqeyinə görə, vətəndaşlıq satlığa qoyulan mal deyil, hüquqdur. Üzv ölkələr özlərinə aid olmayan bir şeyi satmaqla Aİ etibarından sui-istifadə etmiş olurlar.
Hesabat müəllifləri sərmayə qarşılığı verilən yaşayış icazəsinin də ortaq Aİ qanunlarına tabe edilməsinə, bununla da çirkli pulların yuyulmasının, korropsiya və vergi qaçaqlığının qarşısının alınmasına diqqət yönəldiblər.
Qeyd edək ki, Aİ-yə üzv ölkələrdən Bolqarıstan, Kipr (yunan kəsimi) və Maltada “qızıl pasport”, 12 ölkədə isə fərqli şərtlərlə “sərmayə qarşılığında yaşayış icazəsi” tətbiq olunur.
2011-ci ildən 2019-cu ilədək Aİ daxilində vergi qaçaqlığına imkan yaradan bu güzəştlərdən 130 min nəfər faydalanıb və onu tətbiq edən ölkələr ümumilkdə 21,8 milyard avro vəsait əldə edib.
VergiYükdaşıma fəaliyyəti həyata keçirən vergi ödəyicisi e-qaimə verməlidirmi? VergiMülki müqavilə ilə işləyən şəxsə vergi güzəşti tətbiq olunurmu? VergiHansı toyuq əti məhsulu ƏDV-yə cəlb olunur? VergiAlış aktı ilə alınan mallara görə çəkilən xərclər gəlirdən çıxılırmı? VergiKriptovalyuta ticarətindən əldə edilən gəlir vergiyə cəlb olunurmu? VergiToyuq ətinin idxalı zamanı ödənilən ƏDV əvəzləşdirilirmi? VergiMMC kimi fəaliyyət göstərən idman klublarına köçürülən vəsait gəlirdən çıxılırmı? VergiUşaq bağçasına ödənilən yardım məbləği gəlirdən çıxılırmı? VergiSosial şəbəkələrdə reklamlara ödənilən vəsaitdən hansı qaydada vergi tutulur? VergiVəfat edən döyüşçülərin övladlarına hansı halda vergi güzəşti verilir?