30 Oktyabr 2026
SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET
Qazaxıstan karbon vergisinə görə ixrac bazarının istiqamətini dəyişə bilər

Qazaxıstan karbon vergisinə görə ixrac bazarının istiqamətini dəyişə bilər

Avropa İttifaqında (Aİ) karbon vergisinin tətbiqi ilə əlaqədar Qazaxıstan karbohidrogen ixracının istiqamətini dəyişib, Çinə yönəldə bilər. energetika nazirinin müavini Cumabay Karaqayev bildirib ki, karbohidrogenlərə verginin tətbiqinin neft-qaz hasilatı sahəsinə mənfi təsir göstərəcəyini ehtimal etməyə əsas var: “Karbohidrogen xammalının ixracı üçün Aİ-yə alternativ olan Çin və Cənub-Şərqi Asiya ölkələri marşrutları var”. Nazir müavininin sözlərinə görə, hazırda Qazaxıstan nefti əsasən Aİ ölkələrinə ixrac edilir.

Qeyd edək ki, Avropa Komissiyası 2050-ci ilə qədər atmosferə karbon emissiyalarının qarşısının tam alınması üçün Aİ iqtisadiyatının tamamilə yenidən qurulmasını ehtiva edən geniş fəaliyyət planı təklif edib. Planda Aİ-yə idxal edilən dəmir və polad (o cümlədən boru və relslər), alüminium, sement, gübrə və elektrik enerjisi üçün “iqlim” gömrük rüsumlarının müəyyənləşdirilməsi də nəzərdə tutulur. Avropa Komissiyasının planında 2023-cü ildən 2025-ci ilədək olan dövr keçid dövrü hesab edilir. Bu dövrdə faktiki karbon emissiyaları barədə məlumat mübadiləsi ediləcək. Şirkətlər transsərhəd karbon tənzimlənməsi mexanizmi qüvvəyə minəndən sonra - 2026-cı ildən gömrük rüsumu ödənişlərinə başlayacaqlar. Bunun üçün idxalçılar müvafiq karbon şəhadətnamələri alacaqlar.
VergiÖzəl sektorda çalışan işçilərin gəlirlərinin vergiyə cəlb olunması VergiMəişət mallarının satışı ilə məşğul olan fərdi sahibkarın dövriyyəsi artdıqda ƏDV qeydiyyatına alınmalıdırmı? VergiÇap məhsullarının pərakəndə satışı ilə məşğul olan şəxslər nə zaman gəlir vergisi ödəyicisi olur? VergiAlternativ enerjinin satışı ilə məşğul olan müəssisədə xərclər necə uçota alınmalıdır? VergiKirayə haqqından vergi necə hesablanır? VergiTelekommunikasiya avadanlıqlarına xidmət göstərənlər sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi ola bilərlərmi? VergiVergi ödəyicisi nə vaxtadək dövriyyədən 2 faiz ödəməklə sadələşdirilmiş vergi rejimini tətbiq edə bilər? VergiSpirtli içkilərin ƏDV-yə və aksiz vergisinə cəlb olunması VergiMənzilini kirayə verən vətəndaş necə vergi ödəyicisi ola bilər? VergiMüəssisənin balansında olmayan daşınmaz əmlaka çəkilən təmir xərcləri vergitutma obyekti hesab olunurmu?