17 Aprel 2024

VERGİLƏR

SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET

2020-ci ildən əməkhaqqının hesablanması qaydası

2020-ci il aprelin 1-dən icbari tibbi sığorta haqlarının toplanmasına başlanılacaq. Əmək müqaviləsi və ya mülki-hüquqi müqavilələrlə işləyən vətəndaşlar həmin məbləği əmək haqlarından ödəməli olacaqlar. Hüquqşünas Şəhriyar Həbilov 2020-ci ildən əməkhaqqından tutulmalar və onların məbləğinin hesablanması qaydalarını açıqlayıb. 

Gələn ildən əməkhaqqından bu tutulmalar olacaq:

  • gəlir vergisi;
  • məcburi dövlət sosial sığorta haqqı;
  • işsizlikdən sığorta haqqı;
  • icbari tibbi sığorta haqqı.

İcbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı məbləğləri aşağıdakı kimi hesablanacaq:

  • dövlət sektoru və neft-qaz sahəsində əmək müqaviləsi əsasında çalışan şəxslərin əməkhaqqının 8.000 manatdan yuxarı hissənin 0,5 faizi, 8.000 manatadək isə 2 faizi məbləğində;

  • özəl sektorda çalışanlar, mülki-hüquqi müqavilə əsasında işləyənlərin əməkhaqqından 8.000 manatadək hissənin 1 faizi (2021-ci ildə 2 faiz), 8.000 manatdan yuxarı hissənin 0,5 faizi məbləğində.

Bununla yanaşı, 2019-cu il sentyabrın 1-dən minimum aylıq əməkhaqqının 250 manat olduğunu da nəzərə alaraq, 2020-ci il üzrə əməkhaqqının hesablanması qaydasını diqqətinizə çatdırırıq.

1) Neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən vergi ödəyicilərində işləyən fiziki şəxslər

1.1) əməkhaqqı 250 manat olanlar üçün nümunə:

a) gəlir vergisi - tutulmur (8.000 manatadək);

b) sosial sığorta haqqı - 250 manat əməkhaqqının 200 manatlıq hissəsinə görə 3 faiz, yəni 6 manat, 200 manatdan yuxarı hissə üçün isə 10 faiz : 50x10% = 5 manat.

Ümumilikdə 6+5=11 manat.

c) işsizlikdən sığorta haqqı: 250 manatın 0,5 faizi = 1,25 manat.

d) icbari tibbi sığorta haqqı: 1 faiz – 2,5 manat

250 - (0+11+1.25+2.5) = 250 - 14.75 = 235.25

Deməli, 250 manat əməkhaqqı alan vətəndaşın aylıq maaşı 235,25 manat olacaq.

Əməkhaqqı 8.000 manatdan çox olanlar üçün nümunə:

Tutaq ki, vətəndaş 8.100 manat əməkhaqqı alır. Onun aylıq ödənişləri nə qədər olacaq?

a) gəlir vergisi: 8.000 AZN-dən yuxarı məbləğin 14 faizi

8.100 – 8.000 = 100 AZN
100 x 14% = 14 AZN.

b) sosial sığorta haqqı: 8100 - 200 = 7900 manat

200 x 3% = 6 manat;
7900 x 10% = 790 manat.
c) işsizlikdən sığorta haqqı
8.100 x 0,5% = 40,5 manat.
d) icbari tibbi sığorta haqqı
8000 x 1% = 80 manat;
100 x 0,5% = 0,5 manat;
80 + 0,5 = 80,5 manat.

Bütün bunlar ümumi məbləğdən çıxıldıqda yerdə qalan məbləği işçiyə çatacaq:

8.100 - (14 + 790 + 6 + 40,5 + 80,5) = 8.100 – 931 = 7.169 manat.

Neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olan və dövlət sektoruna aid edilən vergi ödəyicilərində işləyən fiziki şəxslərin aylıq ödənişləri isə belə olacaq:

Əməkhaqqı 250 manat olanlar üçün nümunə:

a) gəlir vergisi: 250 manatın 200 manatdan artıq hissəsi üzrə 14 faiz hesablanır

250 – 200 = 50;
50 - 14% = 7 manat.
b) sosial sığorta haqqı
250 x 3% = 7,5 manat.
c) işsizlikdən sığorta haqqı
250 x 0,5%-i = 1.25 manat.
d) icbari tibbi sığorta haqqı
250 x 2%-i = 5 manat;
250 - (7 + 7,5 + 1,25 + 5) = 250 - 20,75 = 229,25 manat.

Deməli, vətəndaş 229,25 manat məbləğində maaş alacaq.

Əməkhaqqı 2.500 manatdan çox olanlar üçün nümunə:

Titaq ki, vətəndaş 8.100 manat əməkhaqqı almalıdır. Bu zaman onun ödəməli olduğu vergi və sosail ödənişlər belə hesablanacaq:

Gəlir vergisi:

8.100 - 2.500 = 5.600 manat;
2.500 x 14% = 350 manat;
5600 x25% = 1400 manat.

Sosial sığorta haqqı:

8.100 x 3% = 243 manat.

İşsizlikdən sığorta haqqı:

8.100 x 0,5% = 40,5 manat.

İcbari tibbi sığorta haqqı:

8000 x 2% = 160 manat;
100 x 0,5% = 0,5 manat;
160+0,5=160,5 manat;
8.100 - (350 + 1400 + 243 + 40,5 + 160,5) = 5.906 manat.

Deməli, işçi 5.906 manat maaş alacaq.

Xatırladaq ki, bu hesablamalar Vergi Məcəlləsi, "Sosial sığorta haqqında" , "Tibbi sığorta haqqında" və "İşsizlikdən sığorta haqqında" qanunların müddəalarına əsaslanıb.

Vergi“Vergi və hesabatlılıq” işçi qrupunun videokonfrans formatında iclası keçiriləcək VergiNaxçıvanda 1,5 mindən çox yeni vergi ödəyicisi qeydiyyata alınıb VergiMüharibə veteranı adı almış fiziki şəxslərə hansı vergi güzəşti tətbiq olunur? VergiƏDV-nin müvafiq hissəsi geri qaytarılmadıqda nə etməli? VergiOnlayn ticarətlə məşğul olan fiziki şəxsin hansı vergi öhdəlikləri yaranır? VergiYeni nəsil NKA-lar vasitəsilə dövriyyə 5,3 mlrd. manatdan çox olub VergiMənzil alınarkən ƏDV-nin geri qaytarılması bütün MTK-lara şamil olunur? VergiHansı vergi ödəyiciləri sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi ola bilməz? Vergiİtirilmiş istifadəçi kodu, parol və şifrənin bərpası hansı qaydada mümkündür? VergiYaşayış binalarındakı mənzillər vergitutma obyekti sayılırmı?