28 May 2026

VERGİLƏR

SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET

Keçən il dünya iqtisadiyyatı vergidən yayınmaya görə 427 milyard dollar itirib

“Tax Justice Network” (TJN – Ədaləti Vergi Şəbəkəsi) adlı beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı 2020-ci ilin yekunlarına dair hesabatını açıqlayıb.

Pandemiyaya düçar olmuş ölkələrin koronavirusun ikinci və üçüncü dalğaları ilə mübarizə apardıqları bir şəraitdə bizim araşdırmamız ilk dəfə hər bir ölkənin vergi sahəsində sui-istifadə hallarına görə məruz qaldığı itkiləri, eləcə də hansı ölkələrin və yurisdiksiyaların buna görə məsuliyyət daşıdıqlarını əks etdirir", - hesabatda göstərilib.

Təşkilatın qiymətləndirməsinə əsasən, keçən il dünyadakı vergi itkisinin ümumi məbləği 427 milyard dollar olub ki, bu da 34 milyon tibb bacısının illik qazancına bərabərdir.

İtirilmiş vergi məbləğinin böyük hissəsi – 245 milyard dolları iri şirkətlərin payına düşür. Özəl şəxslər isə 182 milyard dollar həcmində vergini ödəməyiblər. Şirkətlər hər il təxminən 1,38 trilyon dollar vəsaiti vergi sığınacaqlarına daşımaqla vergidən yayınırlar. Özəl şəxslər isə ümumilikdə 10 trilyon dollar məbləğində aktivlərini vergi cənnətlərində saxlayırlar.

İl ərzində yüksəkgəlirli dövlətlər daha çox 382 milyard dollar vergi itiriblər. Azgəlirli dövlətlər bununla müqayisədə daha az – cəmi 45 milyard dollar vergi itirsələr də, vergidən yayınmanın ən ağır təsirinə də onlar məruz qalıblar: onların itkisi ümumi səhiyyə xərclərinin 52 faizini təşkil edir. Yüksəkgəlirli dövlətlərdə isə bu göstərici 8 faizdir.

VergiƏvvəllər taksi fəaliyyəti ilə məşğul olmuş fiziki şəxs kuryer işləyərsə, hansı vergini ödəməlidir? VergiHüquqi şəxsin ləğv edilməsi prosesi necə həyata keçirilir? VergiƏlilliyi olan valideynə qulluq edən şəxsə hansı vergi güzəşti verilir? VergiVergi ödəyicisi xaricə çıxışının məhdudlaşdırılmasını necə öyrənə bilər? Vergiİxtisar zamanı işçiyə ödənilən müavinət vergi və sosial ödəmələrə cəlb olunurmu? VergiBir neçə il istifadə edilməmiş məzuniyyətin kompensasiyası necə hesablanıb ödənilməlidir? VergiBərbər kimi işləmək istəyən fiziki şəxsin hansı öhdəlikləri yaranır? VergiÖzəl sektorda çalışan işçinin gəlirləri hansı qaydada vergiyə cəlb olunur? VergiAnalıq məzuniyyətində olan valideyn himayədə olan şəxs hesab edilirmi? VergiVÖEN-i necə dayandırmaq olar?