17 Avqust 2026

VERGİLƏR

SOSİAL-İQTİSADİ ONLAYN QƏZET

Keçən il dünya iqtisadiyyatı vergidən yayınmaya görə 427 milyard dollar itirib

“Tax Justice Network” (TJN – Ədaləti Vergi Şəbəkəsi) adlı beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı 2020-ci ilin yekunlarına dair hesabatını açıqlayıb.

Pandemiyaya düçar olmuş ölkələrin koronavirusun ikinci və üçüncü dalğaları ilə mübarizə apardıqları bir şəraitdə bizim araşdırmamız ilk dəfə hər bir ölkənin vergi sahəsində sui-istifadə hallarına görə məruz qaldığı itkiləri, eləcə də hansı ölkələrin və yurisdiksiyaların buna görə məsuliyyət daşıdıqlarını əks etdirir", - hesabatda göstərilib.

Təşkilatın qiymətləndirməsinə əsasən, keçən il dünyadakı vergi itkisinin ümumi məbləği 427 milyard dollar olub ki, bu da 34 milyon tibb bacısının illik qazancına bərabərdir.

İtirilmiş vergi məbləğinin böyük hissəsi – 245 milyard dolları iri şirkətlərin payına düşür. Özəl şəxslər isə 182 milyard dollar həcmində vergini ödəməyiblər. Şirkətlər hər il təxminən 1,38 trilyon dollar vəsaiti vergi sığınacaqlarına daşımaqla vergidən yayınırlar. Özəl şəxslər isə ümumilikdə 10 trilyon dollar məbləğində aktivlərini vergi cənnətlərində saxlayırlar.

İl ərzində yüksəkgəlirli dövlətlər daha çox 382 milyard dollar vergi itiriblər. Azgəlirli dövlətlər bununla müqayisədə daha az – cəmi 45 milyard dollar vergi itirsələr də, vergidən yayınmanın ən ağır təsirinə də onlar məruz qalıblar: onların itkisi ümumi səhiyyə xərclərinin 52 faizini təşkil edir. Yüksəkgəlirli dövlətlərdə isə bu göstərici 8 faizdir.

Vergiİctimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan fərdi sahibkarın ƏDV güzəşti nə qədərdir? Vergiİcarə müqaviləsi nəyə lazımdır və tərəflərə hansı təminatları verir? VergiHimayəsində yalnız bir tələbə övladı olan qadına vergi güzəşti verilirmi? VergiReklam fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxsə vergi güzəşti tətbiq edilirmi? VergiHər yeni invoys üzrə ayrıca DTA-03 ərizəsi təqdim edilməlidirmi? Vergi“YouTube”dan əldə edilən gəlirlərə vergi güzəşti tətbiq olunurmu? VergiOrta aylıq muzdlu işçi sayı hesablanarkən analıq məzuniyyətində olan işçi nəzərə alınırmı? VergiXarici fiziki şəxslərə göstərilən xidmətlərə görə əldə olunan gəlirlər hansı qaydada vergiyə cəlb edilir? VergiKriptovalyuta əməliyyatlarından gəlir əldə edən fiziki şəxslər nə qədər vergi ödəməlidirlər? VergiQeyri-rezident vergi ödəyicisi yükdaşıma xidmətinə görə hansı qaydada vergiyə cəlb edilir?