Bu ildən özəl sektorda çalışan fiziki şəxslər nə qədər sosial sığorta haqqı ödəyəcək? - YENİLİK II HİSSƏ

2026.01.14 09:45 (UTC+04:00)

Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı üzrə tutulma

Məcburi dövlət sosial sığortasında sığorta haqqı əmək ödənişinə (gəlirə) nisbətdə faizlə müəyyən edilir, sığortaedənin və sığortaolunanın vəsaiti hesabına ödənilir. 2026-cı il yanvarın 1-dən bu sahədə dəyişikliklər edilib. “Sosial sığorta haqqında” Qanunun 14.4-cü maddəsinə əsasən, neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən vergi ödəyicilərində işləyən sığortaolunanların muzdlu işdən aylıq gəlirlərindən məcburi dövlət sosial sığorta haqqı aşağıdakı dərəcələrlə tutulacaq:

Sığorta haqqına cəlb edilən aylıq gəlir

Sosial sığorta haqqı dərəcəsi

cəmi

sığortaolunanın gəlirlərindən tutulan

sığortaedənin vəsaiti hesabına ödənilən

200 manatadək

25 faiz

3 faiz

22 faiz

200 manatdan 8.000 manatadək

25 faiz

6 manat + 200 manatdan çox olan 8.000 manatadək olan hissənin 10 faizi

44 manat + 200 manatdan çox olan 8.000 manatadək olan hissənin 15 faizi

8.000 manatdan çox olduqda

21 faiz

786 manat + 8.000 manatdan çox olan hissənin 10 faizi

1.214 manat + 8.000 manatdan çox olan hissənin 11 faizi

Misal 1: Aylıq əməkhaqqı 1.500 manat olan işçinin və işəgötürənin məcburi dövlət sosial sığorta haqqı belə hesablanacaq:

İşçi: (200 x 3%) + (1.300 x 10%) = 6 + 130 = 136 manat;
İşəgötürən: (200 x 22%) + (1.300 x 15%) = 44 + 195 = 239 manat.

Misal 2: Aylıq əməkhaqqı 9.000 manat olan işçinin və işəgötürənin məcburi dövlət sosial sığorta haqqı belə hesablanacaq:

İşçi: 9.000 – 8.000 = 1.000 manat;
8.000 – 200 = 7.800 manat;
(200 x 3%) + (7.800 x 10%) + (1.000 x 10%) = 6 + 780 + 100 = 886 manat;

İşəgötürən: (200 x 22%) + (7.800 x 15%) + (1.000 x 11%) = 44 + 1.170 + 110 = 1.324 manat.

İşsizlikdən sığorta haqqı üzrə tutulma

İşsizlikdən sığorta üzrə sığorta tarifləri aşağıdakı faiz dərəcələri ilə müəyyən edilib:

• sığortaedən tərəfindən ödənilən sığorta haqqı üzrə – hesablanmış əməyin ödənişi fondunun 0,5 faizi;
• sığortaolunan tərəfindən ödənilən sığorta haqqı üzrə – işçinin əməkhaqqının 0,5 faizi.

Misal 3: Aylıq əməkhaqqı məbləği 1.500 manat olan işçinin və işəgötürənin ödəyəcəyi işsizlikdən sığorta haqqı belə hesablanacaq:

İşçi: 1.500 x 0,5% = 7,5 manat;
İşəgötürən: 1.500 x 0,5% = 7,5 manat.

Misal 4: Aylıq əməkhaqqı məbləği 9.000 manat olan işçinin və işəgötürənin işsizlikdən sığorta haqqı belə hesablanacaq:

İşçi: 9.000 x 0,5% = 45 manat;
İşəgötürən: 9.000 x 0,5% = 45 manat.

İcbari tibbi sığorta haqqı üzrə tutulma

“Tibbi sığorta haqqında” Qanunda 2026-cı il yanvarın 1-dən qüvvəyə minmiş dəyişikliyə əsasən, icbari tibbi sığorta haqqı üzrə də neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sığortaedənlərdə işləyən şəxslər üzrə tutulma fərqli şəkildə aparılacaq.

Qanunun 15-10.1.2-1-ci maddəsinə əsasən, neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sığortaedənlərdə işləyən şəxslər üzrə:

• sığortalı tərəfindən işçinin əməkhaqqının 2.500 manatadək olan hissəsindən 2 faiz, 2.500 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0,5 faiz;
• sığortaolunan tərəfindən əməkhaqqının 2.500 manatadək olan hissəsindən 2 faiz, 2.500 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0,5 faiz tutulma olacaq.

Misal 5: Aylıq əməkhaqqı 1.500 manat olan işçinin və işəgötürənin icbari tibbi sığorta haqqı üzrə öhdəlikləri belə hesablanacaq:

İşçi: 1.500 x 2% = 30 manat;
İşəgötürən: 1.500 x 2% = 30 manat.

Misal 6: Aylıq əməkhaqqı 9.000 manat olan işçinin və işəgötürənin icbari tibbi sığorta haqqı:

İşçi: 9.000 – 2.500 = 6.500 manat;
(2.500 x 2%) + (6.500 x 0,5%) = 50 + 32,5 = 82,5 manat;

İşəgötürən: (2.500 x 2%) + (6.500 x 0,5%) = 50 + 32,5 = 82,5 manat.

İndi isə bir neçə nümunə ilə 2026-cı ildə özəl sektorda çalışan işçilərin əməkhaqqından ümumilikdə tutulmaların aparılmasına nəzər salaq.

Misal 7:

Hesablanan aylıq əməkhaqqı

1.500 manat

Vergiyə cəlb edilən məbləğ

1.500 – 200 = 1.300

Fiziki şəxslərin gəlir vergisi

1.300 x 3% = 39

Sosial sığorta haqqı

İşçi

200 x 3% + (1.500 - 200) x 10% =136

İşəgötürən

200 x 22% + (1.500 - 200) x 15% = 239

İşsizlikdən sığorta haqqı

İşçi

1.500 x 0,5% = 7,5

İşəgötürən

1.500 x 0,5% = 7,5

İcbari tibbi sığorta haqqı

İşçi

1.500 x 2% = 30

İşəgötürən

1.500 x 2% = 30

Nett əməkhaqqı məbləği

1.500 - (39 + 136 + 7.5 + 30) = 1.287,5

Misal 8:

Hesablanan aylıq əməkhaqqı

9.000 manat

Vergiyə cəlb edilən məbləğ

9.000

Fiziki şəxslərin gəlir vergisi

2.500 x 3% + (8.000 – 2.500) x 10% + (9.000 – 8.000) x 14% = 765

Sosial sığorta haqqı

İşçi

200 x 3% + (9.000 - 200) x 10% = 886

İşəgötürən

200 x 22% + (8.000 - 200) x 15% + (9.000 – 8.000) x 11% = 1.324

İşsizlikdən sığorta haqqı

İşçi

9.000 x 0,5% = 45

İşəgötürən

9.000 x 0,5% = 45

İcbari tibbi sığorta haqqı

İşçi

2.500 x 2% + (9.000 - 2.500) x 0,5% = 82,5

İşəgötürən

2.500 x 2% + (9.000 – 2.500) x 0.5% = 82,5

Net əməkhaqqı

9.000 - (765 + 886 + 45 + 82,5) = 7.221,5 manat